Hướng dẫn tinh chỉnh, tăng tốc Windows

Rất nhiều bạn thắc mắc tại sao bỏ ra hơn chục triệu mua 1 cái máy tính mà máy tính khởi động và làm việc rất chậm? Tại sao ban đầu dùng máy tính thì nhanh sau 1 thời gian sử dụng máy tính lại chậm đi? Các bạn đã tham khảo tìm hiểu 1 số bài viết hướng dẫn trên mạng và áp dụng nhưng vẫn không hiệu quả. Hãy đọc bài viết dưới đây để hiểu nguyên nhân và cách khắc phục lỗi nhé!

NGUYÊN NHÂN MÁY TÍNH CHẬM:

1- Do phần cứng: Cấu hình thấp: Chip Celeron, Pentium đời cổ, xung nhịp thấp, xử lý kém…. Ram quá ít, 1Gb, 2Gb, Dùng ổ HDD, ổ HDD bị BAD…

2- Do phần mềm: Máy nhiễm Virus, Windows không tinh chỉnh, tối ưu hóa. Cài sai phiên bản Windows, Cài Driver không đủ hoặc không chuẩn. Cài quá nhiều phần mềm rác… Cài nhiều phần mềm Diệt Virus…

3- Do cách sử dụng không đúng cách: không chịu vệ sinh, bảo dưỡng, nâng cấp… tắt máy không đúng cách…

HƯỚNG DẪN KHẮC PHỤC, TĂNG TỐC MÁY TÍNH:

1- Về Phần cứng:

+ Nâng cấp ổ SSD. Đây là cách tăng tốc, nâng cấp hiệu quả trông thấy và nên thực hiện trước tiên. Nếu máy tính bạn đang khởi động mất 1-2 phút thì khi dùng ổ SSD, chỉ mất 10-20 giây mà thôi. Hiện nay công nghệ ổ cứng đã thay đổi rất nhiều, với mức giá khá mềm so với trước kia mà tốc độ truy xuất dữ liệu lại nhanh hơn HDD rất nhiều. Chỉ cần bỏ ra khoảng 800-1 triệu mua ổ ssd 120Gb nâng cấp, máy tính của bạn chắc chắn sẽ chạy như tên lửa, không lo full disk nếu đang dùng Windows 10. Cách tối ưu nhất là dùng ổ SSD cài WINDOWS, còn ổ HDD lưu trữ dữ liệu, vừa tiết kiệm chi phí mà lại hiệu quả cao. Ngoài ra nếu bạn dùng HDD vài năm mà thấy tốc độ chậm hẳn đi, thì nên kiểm tra xem ổ cứng của mình có bị lỗi (BAD) không nhé!  Có nhiều công cụ kiểm tra sức khỏe ổ cứng, ví dụ như CrystalDiskInfo, HD Tune… Nếu báo lỗi đỏ như 2 hình dưới đây có nghĩa ổ cứng của bạn đã bị lỗi, cần phải thay ổ cứng mới, hãy sao lưu dữ liệu quan trọng ra nơi khác tránh mất dữ liệu.

   

+ Nâng cấp Ram, Chip, CPU, VGA. Nếu bạn làm việc, chơi game, dựng phim hay chỉnh sửa ảnh mà thấy máy tính quá chậm, xử lý gì cũng chậm thì xem xét lại cấu hình máy và phải nâng cấp, thay thế phần cứng. Nếu chỉ công việc văn phòng, lướt web, xem phim nghe nhạc giải trí thì chỉ cần nâng cấp SSD, Ram 2-4gb là đủ. Nếu bạn làm đồ họa, lập trình, hay chơi game nặng thì cần xem xét tổng thể cấu hình máy tính, xem xét ứng dụng hay trò chơi của mình yêu cầu cấu hình như thế nào mà nâng cấp sao cho hợp lý về cả CPU, RAM, VGA, MAIN… Nâng cấp Chip Core i5, i7… đa nhân đa luồng, hỗ trợ Tubor Boost, nhiều công nghệ mới xử lý sẽ nhanh và mạnh hơn nhiều so với chip Celeron, Pentium hay Core i3 đời cũ chỉ có 2 nhân, xử lý rất chậm.

2- Về Phần mềm:

 

 

 

+ Kiểm tra máy tính đã cài đúng phiên Windows hay chưa?

Nếu máy tính của bạn RAM chỉ có 2Gb thì bạn nên cài Windows 32 bit (x86) Windows sẽ hoạt động hiệu quả, nhẹ nhàng hơn là cài 64bit (x64)

Nếu máy tính của bạn có 4Gb RAM trở lên thì bạn cần cài đặt Windows 64bit, để Windows nhận được hết số RAM, CARD, xử lí tốt hơn, máy tính sẽ hoạt động trơn chu, nhanh hơn so với cài Windows 32bit.

Nếu máy tính của bạn có 8 hay 16Gb RAM mà cài Windows 32 bit thì Windows sẽ không nhận đủ số RAM (Thường chỉ nhận ~3.5Gb RAM) thì máy sẽ sử lý kém hơn, chậm hơn so với cài Windows 64bit.

Hình ảnh Máy tính cài không đúng phiên bản Windows, bị nhận thiếu RAM

 

+ Kiểm tra máy tính đã cài đúng và đủ Drivers hay chưa?

Driver là gì? Driver máy tính là một phần mềm, giúp Hệ điều hành có thể điểu khiển và sử dụng được các phần cứng của máy tính. Vì vậy nếu bạn muốn sử dụng hết các tính năng hay thiết bị phần cứng của máy tính thì bạn phải cài Driver. Và phải cài Đủ và Đúng driver thì máy tính mới hoạt động hiểu quả, nếu thiếu hoặc sai driver thì một số chức năng không sử dụng được, ví dụ như không vào được mạng, không có âm thanh, không dùng được máy in..

Để kiểm tra Driver nhận đủ hay chưa bạn Click Chuột phải vào This PC hoặc My Computer chọn Manager, tiếp theo click vào Device Manager. Nếu nhận đủ driver thì sẽ không có dấu chấm than báo thiếu Driver, mọi thông tin về phần cứng sẽ hiển thị đầy đủ tại  phần Device Manager. Một số ví dụ về máy nhận đủ Driver là: màn hình hiển thị đúng độ phân giải, máy tính sẽ vào được mạng, loa hay tai nghe sẽ sử dụng bình thường. Còn nếu thiếu Driver thì thì sẽ báo như Hình 2 bên dưới đây, biểu hiện ví dụ như: Màn hình bị thu nhỏ, kích thước hiển thị không đúng độ phân giải, không có mạng, không có âm thanh, không dùng được chuột….

Hình ảnh: Máy tính đã nhận đúng và đủ Drivers

Hình ảnh Máy tính đang bị thiếu Driver, drive không đúng

Trong trường hợp bị Thiếu Driver bạn cần cài đặt ngay Driver thì mới sử dụng được đầy đủ các tính năng. Với Windows 10, bạn chỉ cần Click chuột phải vào Driver còn thiếu rồi chọn Update Driver, Windows sẽ tự động tải và cài đặt Driver cho máy tính của bạn (Với điều kiện đã có Driver Mạng và kết nối ok). Nếu bạn đang dùng Windows 7 hay Windows 10 mà không nhận Driver mạng, thì bạn cần dữ trữ sẵn các bộ Driver trong máy tính hoặc USB để cài đặt. Các bộ Driver Offline khá nổi tiếng có thể kể tới là WanDriver, Driver Pack Solution… Hoặc gọn nhẹ hơn bạn có thể dùng 3DPNet chỉ ~150MB tuy nhiên có đầy đủ driver mạng hầu hết các máy, Sau đó dùng 3DPChip hoặc vào trang chủ các hãng để tải và cài đặt Driver đầy đủ và chuẩn cho máy tính của bạn. Nếu không biết tìm và cài Driver, thì tốt nhất bạn không nên cài lại Windows hay ghost lại máy, sẽ dẫn dễ lỗi, hỏng máy.

 

+ Nếu máy tính đã cài đúng phiên bản Windows, đủ Driver thì hãy tinh chỉnh theo hướng dẫn dưới đây để Windows chạy mượt hơn nhé!

Gỡ bỏ các phần mềm, ứng dụng… không cần thiết: Hình ảnh bên dưới mình chụp lại từ 1 Laptop Asus bản quyền mua tại siêu thị điện máy, rất nhiều phần mềm được cài đặt cùng nên chắc chắn máy sẽ chậm đi.

Như ảnh trên thì khá nhiều phần mềm, driver được nhà sản xuất tích hợp sẵn, chúng ta cần giữ lại Driver cần thiết để máy tính hoạt động ổn định như Driver Audio, Video, Internet… Và gỡ bỏ những phần mềm không cần thiết như : ASUS Giftbox, Live Update, Cisco, McAfree, Dropbox, Onedrive…. Những phần mềm này chạy cùng win, chiếm dụng tài nguyên làm chậm máy đi, bạn có thể gỡ bỏ một cách an toàn.

Trường hợp máy đã cài Windows và đang sử dụng, sau 1 thời gian thấy chậm đi, vui lòng kiểm tra các khả năng sau:

+ Máy tính nhiễm Virus:

 

Trên đây là 1 hình ảnh minh họa về việc máy tính nhiễm Virus, 1 dạng virus thường gặp, biến tất cả các folder thành đuôi .exe, ẩn tất cả các file dữ liệu, hoặc bị mã hóa, không dùng được dữ liệu như trước nữa.

1. Tắt System Restore

Nếu bạn không muốn sử dụng chức năng System Restore thì nên tắt đi, để giải phóng bộ nhớ, dung lượng lưu trữ cũng như hạn chế các dịch vụ chạy ngầm của Windows 10. Để tắt System Restore trên Windows 10, các bạn nhấn chuột phải This PC > Properties > System Protection > Nhấn nút Configure, chọn Disable system protection, sau đó nhấn OK để tắt chức năng System Restore nhé. Ở chế độ mặc định thì chế độ này sẽ được kích hoạt (Protection = On):

 

2. Kiểm tra các chương trình Startup

Các chương trình startup này sẽ khởi động cùng với máy của bạn. Hãy tắt những ứng dụng không cần thiết để máy bạn khởi động nhanh hơn. Hãy nhấp chuột phải vào thanh Taskbar rồi chọn Task manager, sau đó chọn tab Startup. Nhấp chuột phải vào ứng dụng bạn không muốn khởi động cùng Windows rồi chọn Disable để chúng không được kích hoạt. Windows 10 sẽ tự động cài và khởi động ứng dụng sao lưu trực tuyến – OneDrive vào hệ thống của người dùng,  nếu bạn không dùng tới nó bạn nên tắt nó đi để máy tính khởi động nhanh hơn.

2

Tăng lõi CPU

Ý tưởng: Một người làm việc chắc chắn sẽ không bằng hai người làm cùng lúc. Với nhân CPU cũng tương tự, việc dùng hai nhận hoặc nhiều hơn sẽ giúp máy xử lý nhanh hơn. Từ đó kéo theo giảm thời gian khởi động Windows 7 và máy chạy nhanh hơn.

Thực hiện: Vào Start > Run > msconfig > Boot > Chọn hệ điều hành hiện tại > Advanced Options > Chọn Number of processor, tăng số lên tối đa > OK 2 lần, Restart máy.

4. Vô hiệu hóa các services không cần thiết

Một số processes và services không thực sự cần thiết, tuy nhiên theo mặc định các processes và services này lại tự động chạy khi hệ thống của bạn mở. Đây chính là nguyên nhân “ngốn” RAM cũng như bộ vi xử lý, khiến máy tính của bạn hoạt động chậm. Do đó bạn nên vô hiệu hóa các services này đi.

1. Click Start, sau đó nhập services.msc vào khung Search rồi nhấn Enter.

2. Tiếp theo vào Services & Applications => Services. Lúc này bạn sẽ nhìn thấy cửa sổ Services.

3. Kích chuột phải vào services bất kỳ mà bạn muốn thiết lập là Manual hoặc vô hiệu hóa. Nếu service đang chạy, việc đầu tiên bạn cần làm là dừng service lại.

4. Sau khi services đã dừng, bạn kích chuột phải vào service một lần nữa rồi chọn Properties.

5. Tại mục Startup type, bạn có thể thiết lập service là Manual nếu muốn sử dụng service sau, hoặc chọn Disable nếu không cần sử dụng đến service nữa.

6. Sau khi hoàn tất, đóng cửa sổ lại.

Ý tưởng: Hai định nghĩa Dịch vụ và Ứng dụng thực chất là một, đều là phần mềm máy tính và cần có tài nguyên để sử dụng. Vì vậy, tương tự bạn cũng có thể tắt các dịch vụ không dùng tới và giúp máy tính hoạt động tối ưu hơn. Đây là một cách tăng tốc tối ưu Windows 7 hiệu quả nhưng cần nghiên cứu kỹ để tránh sai sót.

Thực hiện: Vào Start > Run > services.msc > Chuột phải vào các dịch vụ sau và chọn Properties, ở dòng Startup type chọn Disable.

DFS Replication
Computer Browser
Distributed Link Tracking Client
IKE and AuthIP IPsec Keying Modules
IP Helper
IPsec Policy Agent
KtmRm for Distributed Transaction Coordinator
Offline Files
Remote Registry
Secondary Logon
SSDP Discovery
Tablet PC Input Service
Terminal Services
Windows Error Reporting Service

Ngoài các phương pháp thay đổi cấu hình hệ điều hành, bạn còn có thể nâng cấp phần cứng để thực hiện điều đó. Các phần cứng được gợi ý nâng cấp ở đây gồm có RAM và ổ SSD. RAM nhanh hơn và chất lượng tốt hơn sẽ tăng tốc cho quá trình khởi động vì Windows sẽ sử dụng RAM cho toàn bộ quá trình này.

Ổ cứng thường là thành phần chậm nhất trong máy tính, điều này là vì chức năng của nó dựa vào chuyển động của các thành phần điện tử thay vì các transistor. Nếu nghi ngờ ổ cứng của mình làm chậm tốc độ máy tính, bạn chỉ có một giải pháp là sử dụng SSD, đây là loại ổ được xây dựng hoàn toàn trên công nghệ các transistor và các ô nhớ. Ổ cứng này thường cho tốc độ truy xuất nhanh gấp hai lần so với các ổ cứng thông thường.

Bộ vi xử lý thường không ảnh hưởng đến thời gian boot của máy tính nhiều, nhưng nó có thể làm chậm ở góc độ nào đó. Để kiểm tra điều này, mở Task Manager (Ctrl + Shift + Esc) khi Windows khởi động và kiểm tra việc sử dụng CPU. Nếu thấy hiệu suất sử dụng CPU là 100% thì bạn cần phải thay CPU. Lưu ý, CPU cần phải có cùng socket với bo mạch chủ, do đó bạn có thể cần phải thay thế bo mạch chủ để phù hợp với CPU thế hệ mới.

1. Windows Boot

Trên Windows 10 có tính năng Fast Startup, tính năng này giúp làm giảm thời gian khởi động máy tính Windows. Fast Startup hoạt động tương tự như chế độ Hibernate. Ở chế độ Hibernate, Windows lưu lại trạng thái máy tính của bạn, mở các chương trình,… thành hiberfile. Sau đó kích hoạt lại trạng thái này khi bạn mở máy tính lên. Fast Startup hoạt động bằng cách load lại kernel Windows của bạn và cài đặt driver trước khi máy tính tính của bạn tắt.

Việc mở máy tính của bạn theo cách thông thường sẽ phải load lại Windows kernel, do đó quá trình này thường mất nhiều thời gian.

Để kích hoạt Fast Startup, đầu tiên bạn kích hoạt chế độ Hibernate. Để làm được điều này, bạn kích chuột phải vào Start Menu hoặc nhấn tổ hợp phím Windows + X để mở Menu Power User, sau đó chọn Command Prompt (Admin). Tiếp theo sao chép và dán dòng lệnh dưới đây vào Command Prompt:

powercfg /hibernate on

Quay trở lại Menu Power User bằng cách nhấn tổ hợp phím Windows +X, sau đó chọn Control Panel.

Trên cửa sổ Control Panel chọn System and Security => Power Options =>  Choose what the power button does => Change settings that are currently unavailable.

Tại đây bạn đánh tích chọn tùy chọn Turn on fast startup, sau đó click chọn Save changes. Lúc này Fast Startup đã được kích hoạt trên máy tính của bạn.

đánh tích chọn tùy chọn Turn on fast startup

Lưu ý:

Khi Fast Startup được kích hoạt, máy tính Windows của bạn sẽ không tắt máy theo cách thông thường. Điều này sẽ gây ra một số vấn đề. Nếu muốn update (cập nhật) hoặc nếu muốn tắt máy tính theo cách thông thường, bạn có thể tắt Fast Startup đi.

3. Tắt Windows Defender

Windows Defender là 1 trong số những chương trình diệt virus miễn phí khá tốt và ổn định, nhưng nếu chúng ta không muốn sử dụng, hoặc đã quen dùng ứng dụng Antivirus khác thì sao? Hãy tắt bỏ Windows Defender đi nhé! Các bạn mở Control Panel > Windows Defender hoặc nhấn chuột phải vào icon chương trình ở dưới góc phải màn hình > Open:

Với Windows 10, bạn có thể tạm thời tắt Windows Defender tạm thời, tuy nhiên chỉ sau đó 1 thời gian là nó sẽ lại hoạt động trở lại. Việc tắt hoàn toàn hay không là phụ thuộc vào quyết định của bạn, TGDD không khuyến khích bạn thực hiện điều này. Để tắt hoàn toàn Windows Defender, mời bạn xem thêm hướng dẫn cụ thể dưới đây.

Tắt Windows Defender trên Windows 10

4. Tắt tường lửa – Windows Firewall

Tính năng Firewall trên máy tính cá nhân hầu như… không ai sử dụng cả. Vậy thì chúng ta bật Firewall lên làm cái gì nhỉ? Hãy tắt nó đi nhé. Mở Control Panel > Windows Firewall. Trong phần thiết lập Turn Windows Firewall on or off, các bạn chọn Turn Off, rồi nhấn OK.

4

6. Tắt hiệu ứng đồ họa, biểu tượng trong suốt trên Windows 10

Hiệu ứng đồ họa là 1 sự thay đổi khá mạnh mẽ từ thời Windows XP trở lên, đối với máy tính cấu hình khỏe thì OK, rất đẹp mắt, nhưng với các máy bình thường, trung bình yếu thì thật là 1 cực hình. Trên Windows 10 các bạn bấm chuột phải vào nền Desktop, chọn Personalize > chọn đến phần Colors. Tắt hết tùy chọn Transparency effects, và bỏ tích 2 ô Start, taskbar, and action center và Title bars.

6

7. Ưu tiên chế độ hoạt động theo hiệu suất

Để tăng hiệu suất hoạt động của hệ điều hành Windows 10, các bạn mở Advanced system settings như ở phần 1, sau đó chọn Setting của phần Performance. Chọn Adjust for best performance rồi nhấn OK là xong.

7

Từ On thành Off nhé.

Hy vọng rằng với một số bước trên, Windows 10 của bạn đã khởi động và chạy nhanh hơn so với lúc trước. Nếu bạn thấy hay thì hãy chia sẻ để mọi người cùng biết nhé.

Ngoài ra còn rất nhiều địa chỉ uy tín khác mà các bạn có thể tự mình tìm hiểu và tham khảo. Hy vọng rằng với một số bước trên, Windows 10 của bạn đã khởi động và chạy nhanh hơn so với lúc trước. Chúc các bạn thành công!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *